Kategori: Makaleler

Kuzu eti buzlukta nasıl saklanır? Geleceğin mutfak alışkanlıklarına bugünden bakmak Sevgili Pofs takipçileri, bugünkü yazımızda “kuzu eti buzlukta nasıl saklanır” konusuna odaklanıyoruz. Ankara’da yaşayan 28 yaşında biri olarak mutfak alışkanlıklarımın sadece bugünü değil, gelecekte nasıl yaşayacağımı da belirlediğini düşünüyorum. Eskiden buzluk denildiğinde akla sadece fazla alınan yiyeceklerin atıldığı soğuk bir dolap gelirdi. Bugün ise durum farklı. Gıda israfının arttığı, doğal kaynakların daha fazla önem kazandığı bir dönemde kuzu eti buzlukta nasıl saklanır? sorusu aslında yalnızca bir saklama yöntemi değil, bilinçli yaşam biçiminin bir parçası haline geliyor. Yoğun çalışma temposu, değişen ekonomik koşullar ve şehir hayatının hızlanması nedeniyle insanlar artık alışverişlerini…

Giriş — Kıt Kaynaklar, Seçimler ve “İmmün Sermaye” İnsan varlığı, her gün milyonlarca mikroorganizma ile karşı karşıya geliyor. Ama bağışıklık sistemimizin bu saldırılara karşı koyabilme kapasitesi sınırsız değil. Bu durumda, “kaynakların kıtlığı” — enerji, besin, hücre üretim kapasitesi, zaman — kaçınılmaz olarak devreye giriyor. Tıpkı bir ekonomist gibi düşünen biri, vücudun mikrobik saldırılar karşısında verdiği tepkileri, sınırlı kaynakları dağıtma, yatırım ve tüketim tercihleri, fırsat maliyeti ve toplumsal refah gibi kavramlarla değerlendirebilir. Peki bu bağlamda “mikroplarla savaşan kan hücresi” nedir? Bu yazıda önce bu hücrelerin biyolojik rolünü tanımlayacak; ardından mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi lensinden bu savunma mekanizmasının anlamını irdeleyeceğim. Son…

En iyi pas sökücü nedir? Pasın ardındaki toplumsal hikâyeyi anlamak Gündelik hayatın içinde fark etmeden pek çok şeyin eskidiğine, yıprandığına ve zamanla değiştiğine tanık oluruz. Bazen bir kapının menteşesinde oluşan pas, bazen yıllardır kullanılan bir aletin yüzeyindeki turuncu lekeler, bazen de aileden kalan eski bir eşyanın üzerindeki izler bize yalnızca kimyasal bir sorunu değil, insanlarla nesneler arasındaki ilişkiyi de anlatır. Bir eşyanın neden korunmaya çalışıldığı, neden atıldığı ya da neden onarıldığı; ekonomik koşullardan kültürel alışkanlıklara kadar birçok toplumsal faktörle bağlantılıdır. Pas sökücü konusuna yalnızca “hangi ürün daha güçlüdür?” sorusuyla yaklaşmak eksik kalabilir. Çünkü En iyi pas sökücü nedir? sorusu, aynı…

Kur’an’ın 5 İsmi Nedir? İlahi Kitabın İsimleri Üzerine Biraz Merak, Biraz Tebessüm İzmir’de yaşayan biri olarak şunu fark ettim: Bizim memlekette her şeyin bir lakabı vardır. Mahalledeki kahveci Mehmet Abi’nin adı Mehmet’tir ama kimse ona Mehmet demez; “Çaycı Memo” der. Çocukluktan beri top oynayan arkadaşın gerçek adı Ahmet’tir ama hâlâ “Kaptan” diye çağrılır. Hatta bazı insanların telefon rehberimde öyle kayıtları var ki kendi anneleri görse “Ben bu kişiyi mi doğurdum?” diye düşünebilir. İnsanlar bir şeyi daha iyi tanımak, ona yakınlık kurmak veya özelliklerini anlatmak için farklı isimler kullanır. İşte Kur’an-ı Kerim’in de farklı isimleri vardır. Bu isimler sıradan birer hitap…

Ayak Baş Parmağı Neden Eğri Olur? Bedenin Toplumsal Hikâyesine Sosyolojik Bir Bakış İnsan bedenine baktığımızda çoğu zaman yalnızca biyolojik bir yapı görürüz. Oysa beden, içinde yaşadığımız toplumun izlerini de taşıyan canlı bir hafıza alanıdır. Bir kişinin yürüyüş biçimi, kıyafet tercihi, duruşu ya da ayaklarında oluşan değişimler yalnızca bireysel özellikler olarak değerlendirilemez. Bedenlerimiz; aile alışkanlıklarından ekonomik koşullara, kültürel güzellik anlayışlarından çalışma biçimlerine kadar pek çok toplumsal etkenle şekillenir. Ayak baş parmağının eğri olması da bu açıdan yalnızca tıbbi bir konu değildir. Elbette ayak yapısı, genetik özellikler, kemik gelişimi ve biyomekanik faktörler bu durumun oluşmasında önemli rol oynar. Ancak insanların hangi ayakkabıları…

Amazon Hangi Ülkenin Sitesi? Dijital Bir İmparatorluğun Tarihsel İzleri Geçmişi anlamak, yalnızca olup biteni sıralamak değil; bugünün alışkanlıklarını, ekonomik yapısını ve dijital davranışlarını hangi uzun süreçlerin şekillendirdiğini kavramaktır. Amazon’un “hangi ülkenin sitesi olduğu” sorusu ilk bakışta basit bir coğrafya sorusu gibi görünse de, aslında küresel kapitalizmin, internetin yükselişinin ve dijitalleşmenin tarihsel dönüşümünü anlamaya açılan bir kapıdır. Bugün Amazon, teknik olarak Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir şirkete aittir ve amazon.com alan adıyla faaliyet gösterir. Ancak bu cevap, hikâyenin yalnızca başlangıcıdır. 1990’lar: İnternetin Doğuşu ve Amazon’un Kuruluşu Pofs sayfasında bu kez Amazon hangi ülkenin sitesi üzerine kapsamlı bir içerikle karşınızdayız. Bir Garajdan…

Kopuz Kaç Telli Olur? Bir Çalgının Toplumsal Hafızadaki Yeri Bazen bir nesneye, bir sese ya da bir geleneğe baktığımızda aslında yalnızca onun fiziksel özelliklerini değil, insanların onunla kurduğu ilişkiyi de görürüz. Bir müzik aletinin kaç teli olduğu ilk bakışta teknik bir ayrıntı gibi durabilir; ancak o ayrıntının arkasında yüzyıllara yayılan yaşam biçimleri, toplumsal ilişkiler, kimlikler ve güç dengeleri bulunur. Bir kültürel unsurun nasıl korunduğunu, kimler tarafından temsil edildiğini ve kimlerin bu mirasa erişebildiğini anlamaya çalışmak, toplumun kendisini anlamaya açılan önemli bir kapıdır. Bu nedenle kopuza baktığımda yalnızca ahşaptan yapılmış bir çalgı görmüyorum; insanların hafızasını, hikâyelerini ve birlikte yaşama biçimlerini taşıyan…

Dünyada hangi ülkenin kızı en güzel? İstanbul’da iş çıkışı tramvayla eve dönerken bazen fark ediyorum: insanlar birbirine o kadar benziyor ki, fark yaratacak olan genellikle küçük detaylar oluyor. Yolda yürürken, kafede otururken ya da parkta köpeğini gezdiren biriyle karşılaştığında, o kişinin ışığı, duruşu ve enerjisi hemen göze çarpıyor. Ve işte tam da burada insanın aklına geliyor: Dünyada hangi ülkenin kızı en güzel? Tabii bu soruyu cevaplamak kolay değil. Çünkü güzellik tek başına bir ülkeyle sınırlı değil. Kültür, iklim, beslenme alışkanlıkları, tarih, genetik çeşitlilik… Hepsi bir araya gelince ortaya çıkan algıyı şekillendiriyor. Mesela ben geçen yaz, Kadıköy’deki bir kafede otururken Brezilyalı…