Göl Neden Aşağı Çeker? Bir İzmirli’nin Sorgulama Serüveni
İzmir’de yaz akşamları, akşam serinliğine rağmen yine de ter içinde kalmış bir şekilde arkadaşlarla buluşmak, bir de üstüne “Göl neden aşağı çeker?” gibi bir soru sormak, insanı hakikaten kafa karıştırabilir. Hani öyle düşündüm de, göllerin neden aşağı çektiğini sorgulamak… Bir yanda yazın sıcağı, diğer yanda bu soru bana tam anlamıyla “Madem herkes soruyor, o zaman ben de biraz kafa yormalıyım!” dedirtiyor.
Şimdi, burada önemli bir soru var: Göl neden aşağı çeker? Herkesin “Ya birader, bu soru ne kadar gereksiz?” diye düşündüğünü duyabiliyorum ama işin içine girince, birdenbire insanın kafasında fırtınalar kopuyor.
—
Göl Neden Aşağı Çeker: Bi’ Düşün!
Bazen, kafamda deli sorularla yürürken, birden karşıma gölet çıkıyor ve ben soruyu soruyorum: “Göl neden aşağı çeker?” O sırada, İzmir’in hırçın rüzgarı ve geceye doğru esen serinlik, insanın içindeki düşünceleri biraz daha derinleştiriyor.
İç sesim devreye giriyor: “Evet, göl niye aşağı çeker? Sadece su değil, o çeker. Koca koca göller var, ama neden bir yerden başka yere gitmek ister? Hadi ama, ‘Göller niye aşağı çeker?’ bir açıklaması olmalı!”
İçimden ‘Mühendislik bilgim’ ile böyle bir açıklama ararken, bir yanda da “Göl neden aşağı çeker?” sorusunu komik buluyor olabilirim ama bir sorunun cevabını bulduğumda o kadar keyif alırım ki, sormadan duramam.
—
Hayatın Gölü Çekmesi: Sadece Su Değil, Duygular Da Çeker
Düşünsenize, bir göl var, berrak, durgun, üzerinde kuşlar süzülsün, ama bir şey var… O da gölün aşağı çekmesi. “Bu nasıl bir metafordur?” demeyin, çünkü hem gölün fiziği hem de duygusal yönü beni ilgilendiriyor. Gölü düşünün, bizdeki “hayat çeker” gibi bir durum var ya, işte o. Yani bazen insanlar, hayatta yerinden kıpırdamayan, sabırlı gibi görünen göller gibidir. Ama bir gün bir şey olur, ve o su aşağı çekilmeye başlar.
Bir arkadaşım: “Abi, durgun göl mü? O tam benlik bir şey. Ama neden aşağı çeker?”
Ben: “Bence de! Gölün neyi var, neyi yok, çekiyor işte! Bu durum sana benziyor, herkes seni sabırlı, sakin sanıyor ama derinlerde başka bir sen var.”
Gölün suyu da, bazen insanların duyguları gibi, yerinden hareket etmeye başlayınca aşağı çekilir. O yüzden belki de “Göl neden aşağı çeker?” sorusu hayatın bize söylediği “Duygular da, su da çekebilir, ne kadar sabırlı olursan ol” mesajını veriyor.
—
Gölün Aşağı Çekme Sebebini Fiziksel Açıdan Anlamaya Çalışmak
Tabii, gölün neden aşağı çektiğini fiziksel anlamda biraz daha derinlemesine tartışmak istersek, gölün kenarında bir gün sabahları yürüyüş yaparken karşılaştığım bir manzarayı hatırlıyorum. Gölün dibinden su seviyesi, mevsime göre biraz düşerdi. Sanki o su, birinin ‘gitmek’ için izin aldığı gibi aşağıya çekilmiştir.
İç sesim: “Aman Tanrım! Göl aşağı çekiliyorsa, fiziksel olarak neden çekiliyor?”
Fiziksel açıdan, bir gölün suyu yerçekimiyle birlikte aşağıya doğru hareket eder. Göl havzasında, suyun birikmesi için şartlar oluşur ama su seviyesinin düşmesi için kuraklık ya da suyun başka bir kaynağa yönlendirilmesi gerekir. Bunu düşündüm de, meğer gölün aşağı çekmesi bir anlamda doğal bir süreçmiş.
—
Göl Çekerse İnsan Nereye Gider?
Ama insan, gölün aşağı çekmesinin sadece bir mekanik süreç olmadığını da fark eder. Gölün sığlaştığı, suyun derinliğinin kaybolduğu bir yerde belki de sizin de bir yerlerde derinleşmeniz gerekebilir. Bazen, hayat insanı sanki derinlere çekiyor gibi gelir. Hani o 10. sınıf fizik dersinde, yerçekimi ne kadar güçlü demişti öğretmen? İşte bazen de hayat öyle bir etki yaratır, sizi bir anda aşağı çeker.
İzmir’in kafasında soruları bozan, başka türlü bakış açıları ortaya koyan havası vardır. Mesela bir gün arkadaşım Kaan’la birlikte kıyıda yürürken, “Nereye gidiyoruz?” dediğinde birden “Bence şu an hayatın bizi nereye çektiğini görebiliyoruz.” dedim. Evet, hayat bazen seni öyle bir yerden çekebilir ki, cevap veremiyorsun.
Kaan: “Sen ne diyorsun?”
Ben: “Bence şu göletin suyu biraz çekilmiş, bak, her şeyin üstü belli olmuyor. Kim bilir, belki de biz de böyle bir şeyiz. Bir gün bakarsın aşağı çekilmişiz.”
—
Gölün Aşağı Çekmesi: Sonuçta Doğal Bir Süreç
Göller, denizler, denizin ortasında göletler… Ne kadar sabırlı olursa olsun, doğal bir süreç olduğu için bir gün bir şey olur, ve o su aşağı çekilmeye başlar. Bizim de duygularımız, hayata bakış açılarımız bir noktada bu suyun seviyesine benzer. Bazen birikir, bazen çekilir, biriktiği yer de hemen karşınızda gözükür. İnsanlar, göllerin niye aşağı çektiğini, suyun niye azalmak zorunda olduğunu tartışırken, belki de hayatın geçici olduğunu hatırlamalıdır.
İzmir’de bir gün sahilde otururken, göl neden aşağı çeker? sorusunun bende bıraktığı düşüncelerin çok daha farklı bir yeri oldu. Sadece bir fiziksel süreç gibi görmek yeterli değil, derinlemesine bakınca hayatın çok daha derin ve dinamik olduğunu görüyorsunuz. Göl, ne kadar sakin olursa olsun, çekilmeye, azalmasına devam eder.
İç sesim: “Bunu gerçekten niye bu kadar kafaya taktım ya?”
Ama işte, bazen her şeyin bir açıklaması yoktur. Göl neden aşağı çeker? Kimse bilmez. Ama göletin suyunun çekilmesi, bazen sadece zamanın, yerin ve anın etkisi olabilir. Kim bilir?
—
Sonuç: Belki De Göl Gibi Sabırlı Olmalıyız
Sonuçta, gölün aşağı çekmesi de bizlerin sabırla beklediği, ama bir gün kaybolan süreçlere işaret eder. Bizim gibi düşünürken de, hayatta her şeyin bir zamanla değişebileceğini unutmamalıyız. Kim bilir, belki de biz de bir gün hayatımızda bir göl gibi suyumuzun çekilmesini hissedeceğiz. Bu durumda yapmamız gereken tek şey, sabırla beklemek.
İç sesim: “Bunun altından ne çıkacak, gerçekten de bir bakıma hayatın tüm çekerken ‘aşağı’ya gitmesi gibi, değil mi?”
İzmir’de bu soruyu biraz daha eğlenceli şekilde cevapladım ama emin olun, herkesin bir gölü var; kimisi çeker, kimisi çekilmez. Göl neden aşağı çeker? sorusu belki de cevapsız kalacak bir soru… ama ben şimdilik cevabımı buldum: “Hayat her zaman devam eder, sadece suyu görmemiz yeter!”